تــحــت تـعــقــــــیـــب

چکیده پایان نامه ی فارغ التحصیلی اینجانب

wanted — Sun, 01 Nov 2009 05:57:18 GMT

عنوان پایان نامه:

7 اصل مدیریت در سازمان‌های دولتی ایران

نام دانشجو: روزبه آزادی

شماره دانشجویی : ؟؟؟

رشته/ گرایش: مهندسی صنایع/ تولید صنعتی

آموزشگاه: دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد

مقدمه:

اینجانب از ابتدای دوره‌ی دانشجویی تصمیم داشتم اصول اولیه‌ی مدیریت را در واحد‌های صنعتی مورد بررسی قرار داده و سپس به تدوین آن در قالب 7 اصل اساسی مدیریت بپردازم که متاسفانه در اواسط دوره‌ی تحصیلی خود متوجه گردیدم که سال‌ها پیش برادران ژاپنی کمر به همت و بسته و این بررسی‌ها را انجام داده‌اند. لذا بنده با اندکی تغییر این 7 اصل را در سازمان‌ها دولتی کشور عزیزمان ایران تدوین نموده‌ام که در زیر به تخلیص به آن اشاره می‌شود. زیباست که در همین مقدمه از عزیزانی که به عنوان Case study به بنده در تهیه‌ی این پایان نامه کمک نموده‌اند تشکر صمیمانه‌ای داشته باشم.

موارد مطالعه:

· دانشگاه آزاد اسلامی واحد نجف‌آباد کتول

· حوضه‌ی هنری واحد قهجاورستان

· معاونت امور سازمان‌های شهرداری گورتون

· باشگاه فرهنگی، ورزشی پیروزی سودرجان

1-کمربند

اگر شما مدیر یکی از سازمان‌های دولتی شده‌اید احتمالا در زمینه‌ی پستی که به آن منصوب شده‌اید هیچ تخصصی ندارید و در انجام امور روزمره‌ی خود نیز وا می‌مانید. لذا امکان دارد بارها از ارباب رجوع و یا کارمندان زیردست جملاتی شبیه "برو تنبونتو بکش بالا" یا "تو که شلوارتم نمی‌تونی بکشی بالا چرا مدیر شدی" و ... را بشنوید. بدین منظور پیشنهاد می‌شود که با اولین حقوق خود که احتمالا مبلغ قابل توجهی‌ست 3 عدد کمربند مرغوب خریداری کرده و استفاده کنید تا حداقل از لحاظ ظاهری انگ‌های اینچنینی به شما نچسبد.

2-ژیلت/ پروفسور

اگر شما یکی از مدیران سازمان‌های دولتی هستید به احتمال زیاد از محاسن(ریش) پرپشتی برخوردار هستید و با جانداران بسیاری همزیستی مسالمت‌آمیز دارید. با توجه به جو به وجود آمده علیه مدیران دولتی این محاسن(ریش) از معایب شما به شمار می‌رود و موجب عدم مقبولیت عام شما خواهد شد. از طرفی به دلیل فشارهایی که از بالا صادر می‌شود قادر به رفع این عیب نیستید. لذا پیشنهاد می‌گردد با قسمتی از همان حقوق مذکور یک عدد ست ژیلت خریداری نموده و محاسن خود را به صورت پروفسوری اصلاح نمایید. به این صورت هم مدیر محبوب‌تری در بین ارباب رجوع خواهید شد، هم می‌توانید قیافه‌ی متمدن‌ها و روشن‌فکرها را بگیرید و هم می‌توانید با آن مقدار ریش باقیمانده پاسخ‌گوی روسای بالادست باشید.

(در مورد مطالعه‌ی شماره‌ی 2 با توجه به هنری بودن زمینه‌ی فعالیت و نیاز به چهره‌ی روشنفکری این روش بسیار استفاده می‌شد.)

3-اصطلاحات مدیریتی

با توجه به اینکه در سال‌‌های اخیر تعداد فارغ‌التحصیلان رشته‌های صنایع و مدیریت بسیار بالا رفته است و اصطلاحات مدیریتی در بین مردم و مدیران باسواد (و اخیرا بی‌سواد) مد شده است، پیشنهاد می‌شود یک عدد فارغ‌التحصیل رشته‌ی مدیریت و یا صنایع از اقوام مادری و یا از اقوام همسر گرامی(به دلیل مشخص نشدن این روابط از روی نام خانوادگی) به عنوان مشاور مدیریتی استخدام نموده و این اصطلاحات را از وی بیاموزید. لازم به ذکر است نیاز به این نیست که خود را خسته نموده و این اصطلاحات را به طور کامل و عمقی بفهمید. تنها کافی‌ست توضیح کوتاهی در مورد آن بدانید تا بتوانید در مقابل کارمندان و ارباب رجوع پز بدهید و نشان دهید که یک مدیر علمی‌ هستید و بر اساس روابط به این سمت نرسیده‌اید. واژه هایی که در حال حاضر مد روز هستند، بدین شرح است:

1-کنترل پروژه

2-مدیریت بحران

3-مدیریت زمان

4-محاسبه‌ی راندمان، برونداد، و درونداد سازمان

5-CRM (ترجمه‌ها را هم یاد بگیرید. موارد سوتی بسیار پیش آمده)

4-استفاده‌ی بهینه از شرایط

اگر به هر دلیلی حقوق دریافتی خود را کافی نمی‌دانید، می‌توانید از هر فرصتی برای جمع‌آوری پول بیشتر استفاده کنید. می‌توانید برای کارمندان زیردست در ارتباط با زمینه‌ی کاری سازمان خود کارگاه آموزشی بگذارید و از آن‌ها پول بستانید. همچنین می‌توانید فاکتورهای آورده شده توسط کارمندان را به دلایل مختلف وصول نکنید و پولی به جیب بزنید. به هر حال 1000 تومان هم 1000 تومان است. می‌توانید...

5-تفویض اختیار

اگر شما سال‌هاست مدیریت سازمانی را در اختیار دارید، احتمالا از فعالیت‌های سازمان مورد نظر هیچ اطلاعی نداشته و تخصصی در آن زمینه‌ ندارید و اگر از سال 84 به سمت مدیریت منصوب شده‌اید و یا از سال 84 دوباره دعوت به کار شده‌اید که کلا از هیچ چیز اطلاعی ندارید و در هیچ زمینه‌ای تخصص ندارید. لذا پیشنهاد می‌شود یک فرد متخصص که در واقع مدیریت حق او بوده را به سمت مشاوره یا معاون اجرایی یا قائم مقام خود منصوب کنید و تمامی اختیارات خود و حق امضا از طرف خود را به وی بدهید. بدین صورت نیازی به وجود تمام وقت شما در سازمان نیست و کارها خود به خود پیش می‌رود. البته پس از اینکه امورات بر روی غلتک افتاد جهت اینکه فرد مذکور قدرت زیادی پیدا نکند، وی را مانند آشغال از سازمان بیرون بیاندازید.

6-عقب انداختن امور

هرچه بهتر و با جدیت بیشتر کار بکنید، انتظار از شما بالا می‌رود. لذا سعی کنید تمامی امور را عقب بیاندازید. به جهنم که بودجه‌ی زیادی به این خاطر حرام می‌شود و افراد بسیاری متضرر می‌شوند. از ساعت 11 به بعد برای ناهار و نمار آماده شوید. بعد از ناهار تمام کارها را به فردا موکول کنید. تمام امور پیش‌امده در روزهای چهارشنبه و پنج‌شنبه را بگویید ان‌شاءالله هفته‌ی آینده، از روز بیستم هر ماه تمام امور را بسپارید به ان‌شاءالله سرِ برج و از دی‌ماه به تمام کارهای پیش‌آمده بگویید ان‌شاءالله آن ورِ سال. آمار بازده سازمان را هم پیش از نمایش در سایت سازمان و یا ارسال به بالا حتما چک کرده و در صورت وجود اشکال به تصحیح آن بپردازید.

7-حق به جانب

همیشه و در همه حال قیافه‌ی حق به جانب گرفته و طوری وانمود کنید که همه چیز بر وفق مراد است و تمامی امور طبق برنامه پیش می‌رود.

پس از رعایت کلیه‌ی این اصول شما مدیری موفق تلقی شده و سال‌ها بر مسند مدیریت باقی خواهید ماند و حتی امکان ارتقاء درجه خواهید داشت.

***

پس از ارائه‌ی پایان‌نامه مطمئنا نوبت به خدمت مقدس سربازی خواهد رسید. کفِ پایمان که صاف نبود. خرمان هم که از کره‌گی در هیچ اداره‌ای نمی‌رفت( با ادب بود). پس ما هم تا چند ماه دیگر راهی هستیم. در همین ارتباط از این پس با مجموعه نامه‌های "پادگانه برای خورشیدبانو" به روز خواهم شد.

بخوان که دوباره بخواند

wanted — Sun, 12 Jul 2009 21:15:18 GMT

مانده‌ام به کودکانم چه جوابی برای این 8 سال بدهم،

مانده‌ام کتاب‌های تاریخ آینده از من چه خواهند نوشت،

مانده‌ام حالا که در این چند روز نمرده‌ام، آیا کسی مرگ ‌سال‌های بعدِ مرا خواهد گریست؟

مانده‌ام...

مانده‌ام که اصلاً مانده‌ام یا دیگر چیزی باقی نما‌نده‌ام

پریروز:

توی تنهاییِ یک دشت بزرگ

که مثِ غربت شب بی انتهاس

یه درخت تن‌سیاهِ سربلند

آخرین درخت سبزِ سرِِ پاس

دیروز:

در این غوغای مردم‌کش

در این شهر به خون خفتن

خوشا در چنگ شب مردن

ولی از مرگ شب گفتن

امروز:

ولی ما عاشق رودیم، مگه نه؟

نمی‌تونیم پشت دیوار بمونیم

ما یه عمر تشنه بودیم مگه نه؟

نباید آیه‌ی حسرت بخونیم

فردا:

من مثل یک درخت،

گل‌پوش می‌شوم، در بطن هر بهار

تا یک درخت سبز

از تو به یادگار باشد در این دیار

اعجاز تو به من جانی دوباره داد

مولای سبزپوش، یادت به خیر باد *

*تمامی ترانه ها از ایرج جنتی عطایی است.

صد واقعه چون دوم خرداد بسازیم

wanted — Wed, 20 May 2009 22:10:18 GMT

تنها چند روز دیگر به خداحافظی با دولت بلاهت

با کابوس این چهار سال نکبتی

. . . تنها اگر همه بخواهیم .

من خوابم، تو خوابی، همه خوابیم!!!

wanted — Mon, 06 Apr 2009 21:00:18 GMT

بالاخره فرصت کردم "میلک" رو تا انتها ببینم. هرچی اسکارش بِدن نوش جونش. خدایی این سری اسکار بازیگر زن نقش اول رو هم باید بهش می دادن.

***

از "اخراجی ها 2" بر می گردم. دیگه کاملا با اطمینان می تونم بگم مسعود ده نمکی علاوه بر اینکه از سینما و کلا هنر و ... سر در نمیاره شدیدا آدم بی مزه ای هم هست. آخه مگه یه جوک دهه شصتیِ "با کدوم پا میری توی دستشویی" چقدر پتانسیل داره که 2 تا فیلم رو کاکلش می چرخه؟ آخه مگه امکان داره تو یه فیلم اینقدر افتضاح به بار آورد؟ حالا موندم این صف چیه که تا سر شمس آبادی کشیده شده؟ رفقا اگه می خواین بخندین بیاید تا باهم بریم لب آب. چن تا بلوتوث جدید دارم و چن تا جوک باحال که به صد تا از این فیلما می ارزه.

***

این آقا انگار عادت کرده 10 سال یک بار ملت رو دیوانه کنه. الان دو شبه "وقتی همه خوابیم" رو اعصابمه. وقتی فیلمو می دیدم چقدر یاد خیلی ها افتادم و خیلی یاد "چقدر؟"ها افتادم. چقدر با اون بنده خدا تا خونه درد و دل کردم. گناه داشت.

***

این روزا به جای گوش دادن به این ترانه هایی که همه شون مثل همن، یکی دو تا سی دی از دکلمه های شاعر طنزپرداز "پریش شهرضایی" شدن همراه همیشگیم. شاید دوستایی که خارج از اصفهان هستند ایشون رو زیاد نشناسن اما باید بگم محبوبیت ایشون به حدیه که وقتی روی سن می رن همه از دور و بر سالن جمع می شن و به سالن بر می گردن که شعرهای این شاعر خوش ذوق رو بشنون. همه اعم از شاعران دودی روی پله، شاعران دودی زیر پله، شاعران اپوزوسیون توی پیاده رو، شاعران ... اونور ساختمون، شاعران دست به دستمالِ خوشامدگوی دم در و ...

شعرهای محاوره ی این بزرگوار به لهجه شهرضایی سروده شده و همین باعث می شه که نتونم اینجا چیزیشو بنویسم. چون تقریبا 70 در صد قدرت طنز شعر از بین می ره. به دوستانی که به این سبک از شعر علاقه دارن پیشنهاد می کنم آلیوم های "اشک و لبخند 1" و "اشک و لبخند 2" رو خریداری کنن و لذتشو ببرن.

زبان روان، استفاده زیاد از اصطلاحات محلی، پرداختن به دردهای جامعه و مخصوصا قشر ضعیف جامعه، طنز گزنده و گریه آور از ویژگی های شعر پریشه. تصور می کنم جا داشته باشه که جلسات زیادی رو به نقد اشعار ایشون بپردازیم و چیز یاد بگیریم. باید بگم پدر ایشون "آشفته شهرضایی " هم سالهاست که در زمینه شعر کلاسیک فعالیت دارند.

ما زرنگیم که تو آتیشای سرخ سینه مون

دل و قلوه پختیم و همسایه مون خبر نداشت

***

کسی می دونه چرا به بابک رادمنش می گن استاد بابک رادمنش؟؟؟

چن روز پیش بخش نظرات یه سایتی رو می خوندم. تقریبا فهمیدم به کسایی که تو زمینه کاریشون از همه ضعیف ترن می گن "استاد!!!"

***

آآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآآااه، دلم برای نام شاعران شورا تنگ شده است. دیگر روی هیچ اینسرتی نیست. دیگر حتی روی اون سرت هم نیست. دیگر هیچ سرتی جای آن ها نیست.

امشب شب عروسیه/ مبارکه و مبارکه/ مبارکه

wanted — Fri, 01 Aug 2008 20:49:18 GMT

با دلي كه نمي‌داني چقدر شاد است

با لبي كه نمي‌دانم چرا خندان است

با چشماني كه نمي‌دانند چرا گريانند

با آرزوي زندگي شاد و خوشبخت‌انگيزناك

با اميد تكرار خاطرات آن دو سه سالِ كله‌خري

و با تبريك به تو و همسر گرامي

براي آقاي م.الف عزيز و دوست‌داشتني

ای به داد من رسیده، تو روزای خود شکستن
ای چراغ مهربونی، تو شبای وحشت من
ای تبلور حقیقت، توی لحظه های تردید
تو شبو از من گرفتی، تو منو دادی به خورشید
اگه باشی یا نباشی، برای من تکیه گاهی
برای من که غریبم، تو رفیقی جون پناهی

یاور همیشه مومن، تو برو سفر سلامت
غم من نخور که دوری، برای من شده عادت
ناجی عاطفه ی من، شعرم از تو جون گرفته
رگ خشک بودن من، از تن تو خون گرفته

اگه مدیون تو باشم، اگه از تو باشه جونم
قدر اون لحظه نداره، که منو دادی نشونم
اگه مدیون تو باشم، اگه از تو باشه جونم
قدر اون لحظه نداره، که منو دادی نشونم

یاور همیشه مومن، تو برو سفر سلامت
غم من نخور که دور ی، برای من شده عادت
ای طلوع اولین دوست، ای رفیق آخر من
به سلامت سفرت خوش، ای یگانه یاور من
مقصدت هرجا که باشه، هر جای د نیا که باشی
اونور مرز شقایق، پشت لحظه ها که باشی
خاطرت باشه که قلبت، سپر بلای من بود
تنها دست تو رفیق، دست بی ریای من بود

یاور همیشه مومن، تو برو سفر سلامت
غم من نخور که دوری، برای من شده عادت

فرصت

wanted — Wed, 06 Feb 2008 11:27:18 GMT

بعد از مدت‌ها يه فرصت پيدا كردم براي اينكه به روز كنم.عذرخواهي مي‌كنم از تمام دوستاني كه تو اين مدت كامنت گذاشتند و بنده نتونستم جواب بدم.

همونطور كه اكثرا خبر داريد توي آبان ماه دو نشست در رابطه با ترانه توس اصفهان برگزار شد. اولي توي دانشگاه صنعتي اصفهان و با موضوع "آسيب شناسي ترانه‌ي متعهد"و دومي يك هفته بعدش توي سالن آمفي تئاتر سعدي حوزه‌ي هنري با عنوان "بررسي ترانه‌ي تيتراژ فيلم و سريال" . خب با وجود تمام نواقصي كه هر دو جلسه داشت(كه خب مطمئنا هر نشست و همايشي يك سري ضعف‌ها داره)جلسات خوبي بود و بحث‌هاي خوبي درگرفت كه خب حواشي زيادي هم داشت و ... بي‌خيال.

جا داره از محمد نويري و بر و بچه‌هاي دانشگاه صنعتي اصفهان كه مسئوليت برگزاري نشست اول رو داشتند تشكر كنم. همينطور از بچه‌هاي با معرفت خانه ترانه‌ي اصفهان كه با وجود فرصت كم براي برگزاري نشست دوم حسابي مرام گذاشتند و همه جوره كمك كردند.(مي‌دونم خيلي ديره اما خب ديگه...).

بعد از اين دو تا جلسه يه دنيا حرف‌ از اين و اون شنيديم.چه رو در رو و چه پشت سري كه خب همه‌شون رو هم رفته دو پول سياه هم نمي‌ارزيد كه بخوام اينجا جواب بدم. بگذريم.

***

دو سه هفته بعد از اين جريانات اعضاي اصلي شوراي تصويب ترانه‌ي وزارت ارشاد (يا حالا هر اسمي كه داره.اسم دقيق‌شو نمي‌دونم)بعد از مدت‌ها كشاكش استعفا دادند و خب ما خوشحال شديم كه حداقل اسم محمدعلي بهمني بزرگ رو در بين اعضاي اين شورا نمي‌بينيم.متن استعفا‌ي اين عزيزان رو مي‌تونيد اینجا بخونيد. يه سري از دلايلي كه اين دوستان براي استعفاي دسته جمعي خود ذكر كردند ايناست:

· سايه‌ سنگين نظارت بخشنامه‌اي ارشاد بر شورا احساس مي‌شود تا حدي كه اعضاي شورا آزادي تعامل با جامعه‌ هنري را ندارند.اين تعامل حتما بايستي با اجازه و نظارت ارشاد به عنوان كارفرما انجام شود و اعضاي شورا مشاور فرض مي‌شوند.

· ساز و كار شوراي ترانه در مواجهه با نسل و عصر جديد ترانه و موسيقي كارايي لازم را ندارد و اين شورا بايستي با نزديك شدن به هويت آموزشي و دور شدن از هويت امنيتي و نظارتي نقش تازه‌اي را در عرصه‌ موسيقي ايفا كند.

· اساسا اراده و علاقه‌اي براي حمايت از موسيقي پاپ در شوراهاي كارشناسي ارشاد وجود ندارد. و اين خلأ ناشي از كمبود نيروي كارشناسي موسيقي پاپ و ضعف تئوري در آن حوزه است.

· حوزه‌ عمومي كلام در موسيقي پاپ در شرايط فعلي قابل دفاع نيست و مميزي با ايجاد اختلال به اين حوزه هويت كاذب سياسي و علمي داده است.

· بررسي و تحميل قواعد و اساليب كهن ادبي به ساختار ترانه‌ نوين از معايب كارشناسي شوراي فعلي ترانه است.

· عدم رعايت استقلال شورا و قرار دادن فيلترهاي نظارتي ديگر.

و در ميان متن استعفا چنين بندي نيز ديده مي‌شود:

موسيقي و ترانه‌ پاپ داخلي به هدايت احتياج دارد نه نظارت.و اين هدايت بستر طبيعي خود را دارد يعني «توليد و بازار»نه بستر امنيتي.مادامي كه تصور كنيم انتشار يك جلد كتاب يا يك جلد نوار كه حاوي سطري يا مصراعي غيرمتعارف است موجب نابودي اركان امنيتي جامعه مي‌شود در حقيقت اغفال شده‌ گروهي نويسنده و منتقد عصر پيش از تاريخ هستيم كه با دوربين‌هاي مجهز، سطور گمشده‌ كتاب‌هاي متروك را رصد مي‌كنند.

خب، مي‌بينيم كه خود اين سه نفر هم كاملا قبول داشتند كه سيستمي كه توي اون فعاليت مي‌كردند مشكل‌دار بوده و عملا هيچ تاثيري در بهبود وضع ترانه‌ي اين سرزمين نداشته كه خب اين اصلا بد نيست و اتفاق خجسته‌ايه.اما اين وسط دلم براي اون كسايي مي‌سوزه كه كاملا كوركورانه از اين شورا و اين سيستم دفاع مي‌كردند.خيلي سخته كه آدم از يكي دفاع بكنه و بگه من فعاليت اونو قبول دارم بعد طرف بياد كاملا رسمي اعلام كنه كه من خودم اون فعاليت و اون سيستم رو قبول ندارم. اينجاست كه درجه‌ي ضياعت(ضايع شدن) به جايي مي‌رسه كه اگه طرف آدم نرمالي باشه(يعني قرابتي با قزوين و يا ابزارهاي استحمام نداشته باشه) به اين راحتيا جايي آفتابي نمي‌شه. خب به هر حال آويزون اسم اين و اون شدن علاوه بر اينكه مزاياي بسياري داره معايب اين شكلي هم داره كه با اينكه احتمال وقوعش كمه اما شدت هر وقوعش خيلي زياده.

***

اينم دو تا ترانه. اولي رو خيلي دوست دارم و به عنوان يه اثر كه تمام معيارهايي رو كه مدنظر بوده رو بروز داده خيلي روش حساب مي‌كنم.اينه كه دوست دارم حسابي روش نظر بدين.البته تو هفته‌ي گذشته اين ترانه يه اتفاق بد براش افتاد. واقعا اينكه صاحب يه برادر منگول بشه...

ترانه‌ي دوم هم كاملا جديده و قراره يه دور ديگه ويرايشش كنم و نظرات در مورد اين ترانه هم شديدا به كمكم مياد. پس بي‌صبرانه منتظرم.

/////////////////////////////////////////

من هاج، من واج

بعد از هرگز امروز هستم

امروز دستت، امروز دستم

بعد از هرگز امروز اما

دو جفت صداي پا از ما

ديروز جاده، ديروز ديوار

ديروز كوچه، ديروز بازار

اكنون تنها دو پيراهن

اكنون اين تو، اكنون اين من

ديگر چيزي نمي‌گويم

ديگر حرفي نمي‌جويم

سكوت با ما شبيه دوست

به وقت گفتگوي پوست

***

قلعه، ماسه، موجِ دريا

آتس، خرمن، ساعت، رويا

زمين، سوراخ! خدا، قيقاج!

من كر، من كور، من هاج، من واج

يك دفتر آرزو سوخته

يك آلبوم خاطره پرپر

چرا انگشت تو بايد

در آغوش يك انگشتر

چرا ديگر...؟ چرا حتي...؟

چرا بايد...؟ چرا حالا...؟

كجا...؟ ‌از كي...؟ چه‌طور اصلا... ؟

هنوز...؟ تا كي...؟ چرا...؟ پس من...؟

چرا چيزي نمي‌گويي؟

چرا حرفي نمي‌جويي؟

يك جفت سكوت، يك جفت آوار

كوچه...

بازار...

جاده...

ديوار...

تابستان 86

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Vakhi pa

ساعتو كوك كن رو پنج و نيم

فردا هزار و يه كار داريم

بعدش بايد زود بريم تو شهر

دو سه تا بنگاه قرار داريم

ساعتو كوك كن روي الان

به جاي خوابم يه پلك بزن!

چرا يهو كپ كردي رفيق؟

خب توام يكي شبيه من!

الان مي‌بندن بانكا، بدو

سرويس شركت...!! يالا، بدو

موهاتو ول كن توام حالا

مي‌دونم مُردي، اما بدو

زنم براي ناهار امروز ساندویچ کالباس بار گذاشته

آقاجون روي طاقچه به جاي قلیون يه پاکت سیگار گذاشته

كي بین ما و دلخوشيامون اين همه سيم خاردار گذاشته

كي ما رو اينجور، راحت و ساده، يه عمره كه سر كار گذاشته

جنازه ها مي‌رسن خونه

لباسامون ما رو مي‌كنن

ملت با يه دنيا شوق و ذوق

هي پاي فوتبال چرت مي‌زنن

زندگي به سبك ماراتن

زود مي‌گذريم از كنار هم!

يابوها انگار تشنه‌شونه!

اي واي تو بودي؟ نفهميدم!

سلام، چطوری؟ چه مي‌كني...

با زندگی چاي نپتوني؟

بازديد عيدو يلدا ميام...

اما به شكل تلفني

يكي براي خودش تو هر ماه دو سه دقيقه كنار گذاشته

يكي‌ام انگار بعد از سه، چار سال، امشب با روياش قرار گذاشته

كي بین ما و دلخوشيامون اين همه سيم خاردار گذاشته

كي ما رو اينجور راحت و ساده يه عمره كه سر كار گذاشته

زمستان 86

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

اولین نشست تخصصی ترانه در اصفهان

wanted — Tue, 06 Nov 2007 22:31:18 GMT

كانون ترانه‌ي حوزه‌ هنري اصفهان برگزار مي‌كند:

اولين نشست تخصصي ترانه در اصفهان

محوريت جلسه:

نقد و بررسيِ چگونگي ترانه‌ي تيتراژ فيلم و سريال
بررسي روند ترانه‌هاي تيتراژ فيلم و سريال از ابتدا تا كنون

با حضور دكتر افشين يداللهي

و جمعي از ترانه‌سرايان و آهنگسازان مطرح كشور

به همرا ه اجراي موسيقي

مكان: خ استانداري، خ سعدي، سالن آمفي تئاتر حوزه‌ي هنري

محل برگزاري جلسات هفتگي خانه ترانه اصفهان

زمان: آخرين پنج‌شنبه‌ي آبان ماه، 24/8/1386

حضور براي عموم آزاد است.

با این همه ای قلب در به در...

wanted — Sun, 18 Mar 2007 23:06:18 GMT

حدودِ2 سال پيش انجمن شعري با نام "قلمستان" در اصفهان آغاز به كار كرد . سيستم جلسات اینگونه بود كه هر پنج‌شنبه يك جلسه برگزار مي‌شد و همه‌ي حاضران آثار خود را بر روي كاغذ به مسئولين جلسه تحويل داده در همان جلسه آثار مذکور را مي‌خواندند. در پنج‌شنبه‌ي آخر ماه تعدادي از شعرها توسط داوران انتخاب مي‌شد و شاعران برگزیده در حضور میهمان آن ماه (كه متناسب با موضوع ويژه‌ي آن ماه انتخاب و دعوت مي‌شد) آثارشان را قرائت می نمودند و جوایزی دریافت می‌کردند. در حين جلسه‌ نيز ميهمان برنامه مقاديري سخن مي‌راند.

خوب! سيستم ، سيستم جالبي بود . مخصوصا براي تازه‌كارها انگيزه را بالا مي‌برد. براي يك شاعر تازه‌كار(و البته كهنه‌كار) همين كه پيش روي يكي از اهالي فن شعرش را بخواند انتهاي عشق است. با توجه به اينكه اين جلسه زير نظر شهرداري‌ست از تبليغات وسيعي بهره‌مند بود(و هست) و به اين وسيله تعداد حاضرين مشتاق روز‌به‌روز بيشتر مي‌شد(و ديگر نمي‌شود) . همه چيز براي يك جلسه‌ي شعر پُر پَر و پيمان آماده بود، اما...

بگذريم از اينكه مسئول جلسه "آقاي دانشگر"هيچ سررشته‌اي از (و شايد هم هيچ علاقه‌اي به) ادبيات ندارد و در چند ثانيه‌ي اول صحبت‌هايش اين مورد كاملا نمايان مي‌شود و بگذريم از اينكه ليست مهمانان جلسات ماهانه از ابتدا تا كنون اينگونه بوده است :

"ساعد باقري، محمد علي معلم دامغانی، طاهره صفارزاده، محمد جواد محبت، پرويز بيگي حبيب‌آبادي، فاطمه راكعي و ..."

و بگذريم از اينكه ليست موضوعات ويژه‌ي ماهانه‌ي جلسات گذشته به اين صورت بوده است :

"شعر عاشورا، شعر پايداري، شعر دفاع مقدس، شعر عاشورا(دوباره)،شعر رمضان، شعر دفاع مقدس(دوباره) و ..."

و بگذريم از تمامي مسائلي كه در اين 2 ساله شاهد بوديم .

ماجرا از جايي آغاز مي‌شود كه ترانه موضوع ويژه‌ي ماهِ بيست‌وچهارم مي‌شود. همين كه مسئولين اين جلسات بعد از بيست‌وچهار ماه و بيست‌وچهار موضوع به اين نتيجه رسيده‌اند كه اين قسمت از ادبيات هم قابليت اين را دارد كه به عنوان موضوعي خاص مورد بحث قرار گيرد بي‌خبري و بي‌توجهي اين جماعت را از اين گونه‌ي شعري نمايان مي‌سازد.

سوال اول اينجاست كه بر چه اساسي «مرثيه‌محاوره‌سراي بزرگ‌داشت‌ها» را به عنوان ميهمان اين برنامه‌ي خود انتخاب كردند. مگر از "عبدالجبار كاكايي" چند ترانه اجرا شده و مگر سروده‌هاي او چقدر به ترانه مربوط است كه به عنوان ميهمان بخش ويژه‌ي ترانه دعوت مي‌شود و مگر سال، سالِ قحطي ترانه‌سراست؟ بخت يارقلسمتانی ها بود كه کاکایی دعوت‌شان را نپذيرفت و مجبور شدند كه "اهورا ايمان" را دعوت كنند.

سوال دوم اينكه(آي مسئولين جلسه) داوران ويژه‌ي اين برنامه‌ي ويژه چه كساني بودند؟ آيا با همان داوران غزل‌سرا و سپيد‌سرا به سراغ ترانه‌ها رفتيد؟ با چه كساني؟ با «شاعر روزهاي سرخ تقويم» "سعيد بيابانكي"؟

بله، "سعيد بيابانكي" كه ديگر عادت كرده‌ايم مثل تبليغات چي توز هر شب در جعبه‌ي جادو ببينيمش، مجري و داور اين جلسات است. در هر حال یا ترانه سرای قابلی‌ست یا باید نظریات قابل اعتنایی در مورد ترانه داشته باشد که بناست ترانه مان از دم تیغ ایشان بگذرد، با هم بخوانیم که استاد(!) چه می فرمایند:

هر نوع‌ شعری‌ که‌ ویژگی‌ موسیقایی‌ شدن‌ را داشته‌ باشد ، نام‌ «ترانه‌» می‌تواند به‌ آن‌ اطلاق‌ شود، البته‌ به‌ نظر من‌ «ترانه‌سرایی‌» در رده‌ی‌ پایین‌تری‌ از «سرودن‌ شعر» قرار می‌گیرد. مرور تاریخی‌ این‌ حوزه‌ نیز چنین‌ مطلبی‌ را به‌ ما گوش‌زد می‌کند. «تصنیف‌سازی‌» و «ترانه‌سرایی‌» به‌ دلیل‌ سهل‌ بودن‌ آن‌، جایگاه‌ خاصی‌ نیز در آراء و نظر متقدمان‌ و بزرگان‌ ادب‌ فارسی‌ ندارد، همه‌ی‌ ما این‌ مصراع‌ هجوآمیز «ایرج‌ میرزا» خطاب‌ به‌ «عارف‌» را شنیده‌ایم‌ که‌ با تاکید خاصی‌ می‌گوید: «تو شاعر نیستی‌ ،تصنیف‌سازی‌...» . همین‌ سهل‌ بودن‌ و بی‌حساب‌ و کتاب‌ بودن‌ ترانه‌سازی‌ و ترانه‌سرایی‌، باعث‌ شده‌ است‌ که‌ اصولاً شاعران‌ حرفه‌یی‌ وارد این‌ عرصه ‌نشوند... . به‌ غیر از چند چهره‌ی‌ شاخص‌ِ شعرِ امروز مانند «علی‌ معلم‌» و «قیصرامین‌پور» ، بقیه‌ی‌ اعضای‌ شورای‌ شعر خیلی‌ کم‌توان‌ وکم‌تجربه‌اند و هیچ‌ استخوانی‌ در راه‌ شعر خرد نکرده‌اند اما یک‌ شبه‌ می‌نشینند و ترانه‌یی‌ را سر هم‌ می‌کنند و آن‌ را با مدد جستن‌ از رابطه‌ی‌ به‌ دور از ضابطه‌یی‌ که‌ با برخی‌* دارند، خیلی‌ سریع‌ به‌ دست‌ آهنگ‌ساز می‌رسانند!

انصافا كسي كه بتواند در تنها چند جمله‌‌ي كوتاه در اين حجم چرت و پرت در مورد ترانه بگويد ذهن خارق العاده ای دارد! جل الخالق! حال ایشان با این ذهن و تصورات فوق العاده چه‌گونه مي‌توانند داوري اين جلسه را بر عهده داشته باشند و مهمتر اینكه كسي كه فتوا می دهد ترانه هيچ حساب و كتابي ندارد، بر چه اساسي و با استناد بر کدام حساب و کتاب نداشته مي‌خواهد از بين آثار رسيده تعدادي را انتخاب كند. و كسي كه "علي معلم" و "قيصر امين پور" را به عنوان چهره‌هاي شاخص ترانه‌سرايي معرفي كرده است ** چقدر از مرحله پرت است و اصلا مگر "قيصر امين پور" ترانه هم مي‌سروده و ما خبر نداشتيم. بگذريم از اينكه استاد!!؟ علي معلم با سرودن بيت زير انقلابي در ترانه به وجود آورده و رژيم غذايي جديدي را براي علاقه‌مندان به ترانه نسخه‌پيچ كردند و صد البته اجبار قافيه هيچ نقشي در سرودن اين بيت(و ديگر ابيات ترانه‌هاي ايشان) نداشته است :

...از سر شب تا سحر نون و كلوچه

نگاهي هم به يكي از ترانه‌هاي سعيد خان بيابانكيِ خارق العاده داشته باشيم :

ما دوتا گربه بودیم

رو ی دیوار گلی

من سیاه و مردنی

تو سفید و خپلی

یادته نصف شبا

می پریدیم روی بوم

تو کمینمون بودن

سگای تخم حروم

سگای تخم سگ و

بچه های تخم جن

یادته دیدنمون

پشت کیسه های شن!

باتموم خپلی‌ت

شیطون و کلک بودی

گربه ها در به درت

تو محله تک بودی

یادته به گردنت

گل و منگول می زدی

با چشای خوشگلت

همه رو گول می زدی

من می گفتم که بیا

تو می گفتی که برو

کنج یه مطبخ گرم

یادته یه شب تو رو.....!

حالا چی خپل خانوم

شنیدم عیال واری

سرت انگار شلوغه

یه دوجین بچه داری

شوهرت هم که می گن

تپل و حسابیه

کار و بارش توپ توپ

گربه ی قصابیه

از تموم اون روزا

یه خوبی موند یه بدی

یاد اون روزا به خیر

روزای مجردی

سر راهت می شینم

رو یه دیوار گلی

من سیاه و مردنی

تو سفید و خپلی ...***

آقاي "سعيد بيابانكي" هنوز تن "آنتوني كويين" برای اجرای شاهکار ادبی شما به عنوان ترانه در انتهاي فيلم "محمد رسول‌الله" در گور می لرزد. مگر نمي‌ فرمایید ترانه سهل است و شاعران حرفه‌اي وارد اين عرصه نمي‌شوند. خب دست از سر اين نجاست برداريد و بگذاريد همان شاعران غير حرفه‌اي اين گونه‌ي شعري كثيف را داوري كنند. چرا تمام رفتارهايتان متناقض است. چرا وقتي كه X صدهزارتومان وجه رايج مملكت را از خواننده ها دريافت مي‌كنيد به فکر [فکر؟]این نیستید كه شاعران حرفه‌اي وارد اين عرصه نمي‌شوند. وقتي كه بزرگترين دغدغه‌‌ي ترانه‌هايتان روابط جنسي دو گربه در كنج مطبخ (آن هم از نوع گرمش!) است، مشخص مي‌شود كه چقدر اين گونه‌ي شعري برايتان مهم است. و اگر نيست چه‌گونه ترانه‌هاي كساني كه ترانه برايشان مهم است را داوري می كنيد؟

نفر دوم داوري كه گويا خود را داور ويژه‌ي بخش ترانه نيز مي‌داند "مهرناز آزاد" است. اين را براي آن مي‌گويم كه در كتابي كه مدتي پيش توسط همين انجمن منتشر شده بود ایشان در بيوگرافي خود چنين نوشته بودند: «موسس خانه ترانه‌ي اصفهان در سال 1383»

خانم "مهرناز آزاد" سلام، حال شما؟ خوب هستید؟ ما را به خاطر دارید؟ بله! ما هم خاطرمان هست. خوبِ خوبِ خوب!

اگر خانه ترانه آنجايي‌ست كه شما(!) آن را تاسيس كرديد،‌ ( که یک سالی هست که کاملا تعطیل است) چراوقتي كه ما از شما جدا شديم و به حوزه هنری پيوستيم و شما جلسه‌تان را با پرطرفدارترين استاد شهر "محمد مستقيمي(راهي)" ادامه داديد و هزینه ی دستمزد ایشان را هم تقبل کردید تعداد حاضران در جلسه‌ي شما به بيش از 5 نفر نرسيد؟ چرا تنها بعد از چند جلسه انجمن‌تان (به دليل به حدنصاب نرسيدن تعداد حاضرين)منحل شد؟ جلسه‌اي كه پيش ار آن اتفاقات 40 نفر عضو ثابت داشت.

خانه‌ي ترانه جايي‌ست كه ترانه و كارورزِ ترانه در آنجا باشد نه جايي كه موسسش در جلسه با صدای بلند و لحن ادیبانه مي‌گويد: «ترانه‌ي "بي‌سرزمين‌تر از باد" سروده‌ِي "سياوش قميشي"ست و اين ترانه را براي همسرش سروده» و نه جايي كه موسسش طي يك نقد علمی(!) بگوید: «من با ديدن كليپ "تصور كن" به گريه افتادم. واقعا زيبا بود.» خانم مهرناز آزاد، نمي‌خواهد براي كليپ مزخرف"تصور كن" گريه كنيد. براي ترانه‌ي اصفهان گريه كنيد. برای اصفهان كه موسس خانه ترانه‌اش ترانه‌ي خود را براي مجله‌ي زرد ترانه ماه مي‌فرستد تا "مهتاب رخصتي" آن را نقد و در مجله‌ چاپ كند. برای ترانه ی اصفهان گریه کنید که داورش شمایید! به قول ( حتما باز هم )سیاوش قمیشی( و باز هم خطاب به همسرش) :" گریه کن گریه قشنگه! "

خانم "مهرناز آزاد" قراردادهايي كه با "مهدي ايوبي" بسته بوديد نزد ايشان موجود است. هر زمان كه شما يا هركس ديگر بخواهد بر روي همين وبلاگ ها قرار مي‌گيرد تاتمام شبهات و توهمات( و حتی آرزوها) درمورد موسس خانه ترانه‌ي اصفهان از بین برود، خانه ترانه و موسسش را اصفهان تعيين مي‌كند نه يك كتاب جنگل ضايع كنِ منتشر شده در يك انجمن شعر ضايع كن.

(آي آدم‌ها)اين مشت را نمونه‌اي بدانيد از خروارْ داورهاي اين انجمن . به جرات مي‌توانم بگويم كه اين ترانه‌اي كه آن بالا ديديد بهترين ترانه‌ي غزل‌سرايان اين آبادي بود . بقيه‌ي ترانه ها را به دليل اينكه مي‌خواهم اين مقاله جدي باشد و هجويات وارد آن نشود، نمي‌نويسم.

سوال سوم اينكه(آي مسئولين انجمن قلمستان) اگر واقعا دل شما به‌ حال ترانه سوخته و برايش همايش مي‌گيريد چرا در ماه‌هاي اخير نيم‌نگاهي هم به ترانه و ترانه‌سرايان و ترانه‌هاي نوشته شده نداشتيد ؟ چرا "محسن آزادي" وقتي غزل مي‌نويسد اثرش انتخاب مي‌شود و وقتي كه ترانه مي‌نويسد اثرش اَخ و جيز مي‌شود . اين را كه خود "محسن آزادي" هم مي‌داند كه ترانه‌هايش هزار برابر غزل‌هايش قوي هستند . اصلا جناب قدسي كه تا 5 ماه پيش نمي‌دانست ترجيع بند چيست به چه حقي ترانه‌ي ما را رد مي‌كرد ؟ به جرات مي‌گويم كه يك ترانه‌ي تازه‌كارهاي خانه ترانه‌ي اصفهان به كل ترانه‌هاي اين غزل‌سرايان و سپيد‌سرايان مي‌ارزد(با دليل ثابت مي‌كنم).

شما تا همين چند وقت پيش نه ترانه‌ را مي‌شناختيد و نه فكر مي‌كرديد كه ترانه بتواند قابل بحث باشد . اين همايش هم سياست جديدي‌ست كه در پيش گرفته‌ايد. 2 سال پيش كه 80-70 در صد حاضرين جلسات تخصصيِ غزل، در جلسه ترانه مي‌خواندند از چهره‌هايتان مي‌شد فهميد كه كدام عضوتان دچار حريق شده و مي‌دانستم كه روزي دود اين حريق از كله‌ي يكي از شماها بيرون مي‌زند .

دست شما حداقل براي ما چند نفر رو شده است . با نگاهي به آثار اين چند ماه اخير مشخص مي‌شود كه مي‌خواستيد شعر اصفهان را به چه سمتي بكشيد و و شوربختانه تا حدودي هم موفق شده‌ايد .

علي ثابت قدم، شعري مي‌نويسد كه با عوض كردن قسمتی از يك بيتش، شخص مورد خطابش عوض مي‌شود و با اين حربه با توجه به تعداد روزهاي سرخ تقويم، سالي 14 بار تشويق مي‌شود و جايزه مي‌گيرد.

ديگري از اين كنگره به آن كنگره مي‌رود و غزل‌هايي مي‌نويسد كه به مذاق كنگره‌اي‌ها خوش بيايد.

آن يكي...

اگر ترانه‌هاي ما انتخاب نمي‌شود دليل آن ضعيف بودنِ ترانه‌هاي ما نيست. جرم ما اين است كه نمي‌خواهيم جلوي پايي كه در ترانه**** لَنگ مي‌زند، لُنگ بياندازيم. نمي‌خواهيم نوچه‌ي اين و آن و عضو فلان اكيپ و بهمان گروه باشيم و به اين جرم نبايد اسممان جايي باشد.

ما اما جوش خودمان را نمي‌زنيم. نه مرده‌ي يك ربع سكه‌ايم و نه گشنه‌ي بُنِ كتاب. نگران شعر اصفهانيم كه دارد رو به زوال مي‌رود.كنگره‌اي مي‌شود.تلويزيوني مي‌شود. بزرگ‌داشتي و گرامي‌داشتي مي‌شود . اصفهاني كه آوازه‌ي غزلش گوش ايران را كر كرده بود. ما جوش خودمان را نمي‌زنيم. ترانه كه اسير اين قيد و بندها نمي‌شود آقايان. ترانه راه خودش را باز مي‌كند. به كف و سوت شما اساتید(!) هم نياز ندارد. شما برويد براي شاعران مانده در قرن پنج و شش كف و سوت بزنيد. برويد براي دستمال به‌دست ها كف و سوت بزنيد. برويد در همان آكواريوم ميمون ماهي‌ها كف و سوت بزنيد. برويد در عروسي شعر اصفهان با انجمن قلطستان كف و سوت بزنيد و كِل بكشيد.نوزاد عقب‌افتاده‌ي اين وصلت ناهمگون در راه است.

پايان.

مهدي ايوبي

محسن آزادي

روزبه آزادي

محمد نويري

* مثلا علی رضا خان قزوه

** سعيد بيابانكي در وبلاگش در مورد اين موضوع اينگونه نوشته است :

" ودر جايی از گفته های من به علی معلم و قيصر امين پور به عنوان شاخص ترين اعضای شورای شعر صدا و سيما اشاره شده است .در صورتيکه من از اين دو شاعر به عنوان شاخص ترين ترانه سرايان کشور ياد کرده ام و اصولا اعضای شورای شعر صدا و سيما به جز دو نفر (که از شاعران خوب کشور هستند) را نمی شناسم"

***اين ترانه در ابتدا به "قصه‌ي دو ماهي" شهيار قنبري تقديم شده بود

**** دقت كنيد « در ترانه » . خداي ناكرده از اين مقاله اينگونه برداشت نشود كه ما شعر بعضي از افراد مذكور را زير سوال برده‌ايم كه اصلا و ابدا خود را در اين حد نمي‌دانيم و به خود اجازه نمي‌دهيم در زمينه‌هايي كه تخصصي نداريم شخص يا اثري را نقد كنيم .

اين نوشته را مي‌توانيد در زير خط فقر و اگه آدمك نبودي نیز بخوانید.

/////////////////////////////////////////////////////////////////

10/1/1386

در اینجا هم نوشته‌اي بخوانيد از كورش سميعي در مورد مثلا فن‌هاي اينترنتي و اظهارات اخيرشان در مورد كليپ "خوش" راستين .

نبش قبر

wanted — Thu, 25 Jan 2007 22:14:18 GMT

نویسنده: احسان سلطانی

هر چه در نتیجه‌ی حقایق ما می‌شکند، بگذار بشکند. (فردریش نیچه)

نبش قبر

دستور زبان، مجموعه‌ای‌ست از قواعد و قراردادهایی که مورد توافق بخش بزرگی از اهالی ِ دیروز ِ دور و نزدیک ِ جوامع قرار گرفته ‌است و اینک به امروزیان تحویل داده شده است تا ایشان نیز، بسته به پسند و تفکر خویش بر آن بیفزایند و از آن بکاهند و ترمیمش کنند و آن را به مردمان آینده بسپارند. همواره مردمانی بوده‌اند که با بخشی از این دستور زبان سر ِ سازش نداشته، نظر خود را به سمت دستور زبان روانه داشته‌اند. گاه این نظرات متفاوت بر پیکره‌ی حجیم ِ دستور ِ زبان چسبیده، فربه‌ترش کرده است؛ گاه دستور زبان بخش‌هایی از خود را در اصطکاک با این نظرات متفاوت از دست داده است؛ گاه این نظرات متفاوت به جای بخشی از دستور زبان نشسته، جای‌گزین آن بخش شده است؛ و گاه بی که تغییری در دستور زبان اِعمال کند آن را به حال خود واگذاشته است. این قواعد و قراردادها، در لایه‌ی هنری ِ ادبیات (1) –مانند شعر و ترانه– همواره شناورتر از سایر لایه‌های ادبیات بوده است. زیرا شعرا و ترانه‌سرایان و سایر کارورزان ِ لایه‌ی هنری ادبیات، اغلب خود را مختار –و حتی گاهی موظف– دانسته‌اند که دخل و تصرفی بر دستور زبان وارد آورند. حال، یا این دخل و تصرف‌ها مورد قبول دیگر ِ مردم نیز قرار گرفته، یا در تحمیل خود بر جامعه، ناکام بوده است. آن‌چه مسَـلّم است این است که تمام این قواعد و قراردادها بدون هیچ استثنایی سوبژکتیو هستند. از آیین نگارش گرفته تا معنای خوابیده در پشت یک واژه، از رسم‌الخط گرفته تا نقد ادبی، از قواعد نامه‌نگاری گرفته تا ترتیب قرار گرفتن ارکان جمله، همه و همه بر پایه توافقات مردمان یک جامعه بنا شده‌اند. هیچ اجباری –خاصه در وجوه هنری- در پذیرفتن این قاعده‌ها وجود ندارد؛ زیرا این‌ها زاییده‌ی سلیقه و تفکر مرمانی هستند که هیچ برتری‌ ِ انسان‌مدارانه‌ای نسبت به مخالفان ِ این قاعده‌ها ندارند. حتی میزان دانش افراد هم نمی‌تواند مسبب ایجاد جبر در پذیرفتن این قواعد شود. بزرگ‌ترین شاعران و نویسندگان و بزرگ‌ترین منتقدان ادبی، محق نیستند کوچک‌ترین قاعده‌ی ادبی را بر کم‌دانش‌ترین ِ مردم اجبار کنند. هر فردی مجاز است پسند و نظر خود را به کار بگیرد، حال یا مقبول دیگران نیز قرار می‌گیرد یا نه. البته تا امروز روند استفاده از دستور زبان این‌گونه بوده که اغلب مردم، استفاده از دستور زبانی همه‌گیر و یک‌پارچه را برای به‌تر رسانیدن معانی و مفاهیم و در نتیجه برقراری ساده‌تر ِ ارتباط با دیگران، مناسب و حتی ضروری یافته‌اند؛ حال اگر تا امروز اشخاصی –خاصه هنرمندانی– به هر دلیلی قصد اصلاح دستور زبان و یا تمرّد از دستور زبان را داشته‌اند، نظرات خود را بروز داده‌اند که این نظرات یا مورد پسند جامعه قرار گرفته است یا نه.

**********************

حکومت‌های دیکتاتور و خفقان‌سالار از آن‌جا که ذاتاً اعتراض را برنمی‌تابند، اعتراض‌مردگی و اختگی ِ هنر را پیش‌شرط ِ زیستن ِ هنر قرار می‌دهند. این حکومت‌ها برای رعایت این پیش‌شرط ابزارهای متنوعی نظیر سنگ‌اندازی، تهدید، بازداشت، تبعید، زندان، شکنجه و قتل را در اختیار دارند. اما از آن‌جا که در این گونه موارد صرفه در امحاء صورت مسئله است، از سانسور به عنوان سدّی پیش روی هنر معترض و به عنوان آلترناتیوی کم‌دردسرتر به نسبت ابزارهای فوق‌الذکر بهره می‌گیرند.

از دیگر سو، به باور بسیاری از مخاطبان و کارورزان هنر، هنر همواره نیازمند تشکیلاتی‌ست که از فروغلطیدن آن در ورطه‌ی ضعف و ابتذال امتناع کند. این باور آن‌گاه که در عرصه‌ی تـئوری گسترده شود و مخاطبان و کارورزان هنر، آثار هنری ِ به زعم خود ضعیف و مبتذل را، به نقد بکشند و از آن‌ها روی بگردانند و از تولیدات ِ به زعم خود ضعیف و مبتذل استقبال مادی و معنوی نکنند باوری‌ست محترم و متمدنانه؛ اما اگر بنا باشد تشکیلاتی برپا گردد تا در آن گروهی، چه در اقلیت و چه به نمایندگی از اکثریت مردم، گِرد هم بیایند و با پشتوانه‌ی قدرت دولتی، پسند و عقیده‌ی خود و یا پسند و عقیده‌ی اصحاب و کارشناسان هنری و یا پسند و عقیده‌ی رایج در جامعه را بر همه‌ی آثار هنری تحمیل کنند و حق انتشار و زیستن را از آثار مغایر با معیارهای این تشکیلات بگیرند، آن وقت تشکیلاتی خواهیم داشت که اگر چه ممکن است در نوع مواجهه با آثار هنری، با ادارات سیاسی سانسور هم‌مسیر نباشند اما در فلسفه‌ی وجودی ِ خود همانند همان نهادهای سیاسی ِ سانسور، غیر انسانی عمل می‌کنند. دستگاه‌های دولتی‌یی که تا امروز بر تولیدات هنری نظارت داشته‌اند هیچ یک در کنار هنر نبوده‌اند و قصدشان فقط ارتقاء کیفیت هنر نبوده‌است. همواره روبه‌روی هنر بوده‌اند. غربالی برای هنر بوده‌اند و در به‌ترین حالت، قصدشان اِعمال جبر برای بهبود بخشیدن به کیفیت هنر بوده است. کمااین‌که اگر اثر هنری‌ ِ مخالف با سلائق‌ و قواعد هنری ِ این دستگاه‌ها وارد این تشکیلات می‌شده، محکوم به سرسپاری به اِعمال نظرات این تشکیلات می‌گردیده است که این روند ِ نظارت، بی‌تردید با صرفاً ارائه‌ی پیشنهادهای بهبودبخش تفاوت بنیادین دارد.

آن‌چه تاکنون آورده شد نظر من است پیرامون فلسفه‌ی وجودی دستور زبان و سانسور، به طور عام. هدف اصلی این نوشتار پرداختن به گوشه‌ای از ماجرای سابقه‌مند ِ نسبی‌نگری بوده‌است. نسبی‌نگری از مباحثی است که پیشینه‌ای بیش از دو هزار سال در فلسفه دارد و شوم‌بختانه همانند اغلب مسائل فلسفی از دست‌رس عامه‌ی مردم دور مانده است.

**********************

اینک به طور اخص به سراغ تشکیلاتی می‌رویم با عنوان شورای شعر و ترانه‌ی رادیو که پیش از تحولات پنجاه و هفت، فعالیت می‌کرد. از این ارگان، این‌جا و آن‌جا با نام‌های دیگری نظیر شورای ترانه‌های روز رادیو، اداره‌ی بررسی و تصویب ِ شعری ِ ترانه و نام‌هایی از این دست هم یاد شده است. در پیوست با این شورا سخنانی گفته شده است که قابل پی‌گیری و تأمل هستند. یکی از صریح‌ترین اشاره‌ها را به ماجرای آن شورا، ایرج جنتی‌عطایی در کتاب مرا به خانه‌ام ببر داشت. سپس سیمین بهبهانی در روزنامه‌ی شرق با سخنان ایرج جنتی‌عطایی مخالفت ورزید. پس از آن شهیار قنبری در مصاحبه‌ای با تلویزیون جام‌جم اینترنشنال با شدتی بیش‌تر به نسبت سیمین بهبهانی، به سخنان ایرج جنتی‌عطایی اعتراض کرد و از پاسخ سیمین بهبهانی تمجید نمود. هر یک از افراد فوق‌الذکر بی‌تردید می‌توانند به صورت مستقیم یا غیرمسقتیم با یک‌دیگر درباره‌ی این مقولات به گفت‌وگو بنشینند. آن‌چه خواهد آمد نظر من است پیرامون این گفته‌ها.

ابتدا به سراغ سخنان سیمین بهبهانی می‌رویم. سیمین بهبهانی پیرامون شورای شعر و ترانه یادداشتی نوشته که در روزنامه‌ی شرق به تاریخ یک‌شنبه 11 تیرماه 1385 به چاپ رسیده است (2). پیش از آن که به این نوشته بپردازم بخش‌هایی از آن را می‌آورم:

"اما در همان ایام آغازین تشکیل شورای شعر و ترانه یکی از ترانه‌هایم که در شورا مطرح شده بود، رد شد. این واقعه تا آن روز برایم اتفاق نیفتاده بود. مطمئن بودم که بعضی از آقایانی که در عمرشان یک ترانه هم نسروده‌اند، ماهیت ترانه را در نیافته‌اند و آن را با رأی اکثریت رد کرده‌اند. هم‌راه با یک آتشفشان خشم و خروش ترانه را برداشتم و یک راست و بی‌تشریفات وارد اتاق آقای همایون‌فر شدم و بی‌مقدمه گفتم: "یا من هم باید عضو شورای شعر و ترانه باشم یا شورا بی‌شورا!"
همایون‌فر مرد فاضل، خوش‌ذوق و مؤدبی بود. با آرامش دستور چای داد و با خنده‌ی ملایم گفت: "جریان چیست؟" گفتم: "این ترانه‌ی من چه عیبی دارد که این دوستان ترانه‌نشناس ردش کردند. من برای خودم نمی‌گویم. برای آن ترانه‌سازان جوان نگرانم که از این به بعد سر و کارشان با کسانی است که ترانه نمی‌شناسند. ترانه‌سرایی ورای شاعری‌ است. به همین دلیل من باید حتماً عضو شورا باشم و مدافع حقوق ترانه‌سرایان!"
همایون‌فر باز با خنده گفت: "اتفاقاً بد نیست. چون تعداد هشت نفر زوج است و اگر 9 نفر شوند برای داوری مناسب‌تر است!"
همان روز پیوند مرا به شورای شعر و ترانه ابلاغ کرد و از آن پس شدم عضو شورا.

اما این‌که آقای ایرج جنتی‌عطایی گفته‌اند که نوعی ممیزی در این شورا اعمال می‌شد، باید یادآوری کنم که دور از انصاف است. زیرا اولاً مضامینی که در ترانه مطرح می‌شد نمی‌توانست سیاسی باشد. دیگر این‌که مکان‌های دیگری به‌تر از شورای ترانه برای طرح مطالب سیاسی موجود بود و خود شعر می‌توانست بسیار به‌تر در این مورد عمل کند و شعرهای "رستاخیز" (چهارمین مجموعه‌ی شعر من) دلیلی بر این مدعا است...
دیگر این‌که در رادیو مراکز بسیار مورد اطمینان وجود داشت که هر چه از هر شورایی بیرون می‌آمد در نهایت به این مراکز که "بالا" نامیده می‌شد و کسی از افراد و محل تشکیل آن اطلاع نداشت احاله می‌شد..."

چگونگی عضویت ایشان در این شورا در نوع خود منحصر به فرد است، و بی هیچ توضیحی، بازگو کننده‌ی چگونگی گزینش افراد برای چنین شوراهایی‌ست. کمی آن‌سوتر شهیار قنبری را هم داریم که بدون داشتن مدرک تحصیلی دیپلم و بدون گذراندن دوره‌ی سربازی، بنا بر روابط حسنه‌ی پدرش با مسئولین رادیو، توانسته بود به عضویت این ارگان دولتی درآید.

اما از ماجرای شرایطی که بر گزینش اعضای این شورا حاکم بود بگذریم و به سراغ بخش‌های دیگری از گفته‌های سیمین بهبهانی برویم. ایشان عنوان داشته‌اند مضامینی که در ترانه‌های آن روزگار مطرح می‌شد نمی‌توانست سیاسی باشد. پرسش این‌جاست که چرا مضامینی که در ترانه مطرح می‌شد نمی‌توانست سیاسی باشد؟ تنها در حالتی این امکان وجود داشت که ترانه‌هایی که به این شورا آورده می‌شدند پیش از رسیدن به این شورا در یک شورای سانسورگر سیاسی، مُهر تأیید خورده باشند. حال آن‌که طبق گفته‌های خانم بهبهانی، چنین حالتی نبوده و ترانه‌ها مستقیماً وارد شورایی که ایشان در آن فعالیت داشته‌اند می‌شده و پس از تأیید در آن شورای به زعم ایشان صرفاً ادبی به جایی مشهور به بالا می‌رفته و سانسور سیاسی می‌شده است. این تناقض در گفتار به چه معنا‌ست؟ اگر ترانه‌ی روستایی ایرج جنتی عطایی ‌سیاسی نبود و اگر در این شورا ترانه‌ها صرفاً بررسی ادبی می‌شدند پس چرا پای این ترانه از جانب این شورا این گونه نوشته شده است:

آقای جنتی‌عطایی!

لطفاً با هم‌راه داشتن این شعر، جناب آقای دکتر جهانبانی، مدیر محترم تولید رادیو را ملاقات فرمایید. (1/11/52)

و چرا امضای سیمین بهبهانی به عنوان یکی از امضاکنندگان نوشته‌ی فوق پای این ترانه وجود دارد؟ (3) و چرا ایرج جنتی‌عطایی توسط دکتر جهانبانی مورد شماتت و تهدید قرار گرفت و ترانه‌ی روستایی هیچ‌گاه مجوز و مجال پخش از رادیو را به دست نیاورد؟

آن‌چه سیمین بهبهانی و شهیار قنبری درباره‌اش اتفاق نظر دارند این است که در این شورا صرفاً بُعد ادبی آثار مورد بررسی قرار می‌گرفت. به فرض پذیرفتن این مسئله، سیمین بهبهانی و شهیار قنبری در برابر این پرسش بزرگ قرار می‌گیرند که اگر در ترانه‌ای سلیقه و تفکر ترانه‌سرا با سلیقه و تفکر اعضاء شورا هم‌راه نبود و ایشان پس از کلنجار رفتن با ترانه‌سرا نمی‌توانستند وی را متقاعد کنند تا از موضع خود عقب‌نشینی کند و موارد تذکر داده شده را اصلاح نماید، آیا اجازه‌ی پخش آن ترانه را می‌دادند؟ یا این که کسب مجوز آن ترانه منوط به سرسپردن به نظر اعضاء آن شورا بود؟
به شهادت ایرج جنتی‌عطایی و با توجه به اعتراف‌گونه‌ی تلویحی ِ سیمین بهبهانی در همان یادداشت (4)، کسب مجوزتقریبا همیشه در گرو تن دادن به نظر اعضای شورا بود. حال این پرسش پیش می‌آید که سیمین بهبهانی و شهیار قنبری بر مبنای کدام قانون ابژکتیو و کدام یقین زمان‌شمول، از ترانه‌ای که در آن قواعدی در تضاد با ذائقه و نظر شورا وجود داشت حق انتشار را می‌گرفتند؟ چرا اگر ترانه‌سرایی به هزار و یک دلیل ِ پذیرفتنی یا نپذیرفتنی، از سرسپردن به تحمیلات اعضاء شورا تمرّد می‌کرد حق انتشار ترانه‌اش را از یک رسانه‌ی ملی نمی‌یافت؟ چه تفاوتی میان جبری که مشخصات ادبی ترانه را به ترانه‌سرا تحمیل می‌کند با جبری که مشخصات اجتماعی-سیاسی ترانه را به ترانه‌سرا تحمیل می‌کند وجود دارد؟

از طرفی، سیمین بهبهانی در یادداشتی که مورد تمجید شهیار قنبری نیز قرار گرفته، این‌گونه آورده است:

"اما سایه نیاز به گفتن ندارد که تا چه حد آزاده و درست‌اندیش بود. چه کسی می‌تواند او را به عدم اصول آزادگی متهم کند؟"

و شهیار قنبری در مصاحبه‌اش، در پیوست با یکی از ترانه‌هایش که در شورایی که خود در آن عضویت داشت تأیید شده بود، این‌گونه عنوان داشت:

"آقای ابتهاج مرا صدا کردند و گفتند با این که شورا اجازه داده ولی من متأسفم که بگم ما نمی‌تونیم اینو پخش کنیم. یعنی حتی ما مشکل داشتیم با واحد تولید موسیقی و با شخص خود آقای ابتهاج."

کجای این پروسه‌ی به ظاهر ادبی، نشان‌ از آزادگی و درست‌اندیشی هوشنگ ابتهاج دارد آن‌گاه که ترانه‌ای که به اتفاق آرا در شورا به تأیید رسیده است به طرز دیکتاتورمآبانه‌ای توسط وی رد صلاحیت می‌شود؟

و در نهایت، شهیار قنبری که به تازگی به طرز سوال‌برانگیزی اغلب فعالیت‌هایی که مورد پسندش نیست را در خدمت توطئه‌ی امنیه‌خانه می‌داند و منتسب به رژیم داخلی می‌کند و به شیوه‌‌ای فرافکنانه ایرج جنتی‌عطایی را متهم به بستن ِ دروغی تاریخی می‌نماید، خود در برابر این پرسش بزرگ ِ بخش عمده‌ای از کارورزان و مخاطبان هوشیار ترانه قرار می‌گیرد که با فرض صرفاً ادبی بودن شورای شعر و ترانه‌ی رادیو و با استناد به یادداشت سیمین بهبهانی که مُهر تأیید و تمجید شهیار قنبری را نیز بر خود دارد، چگونه ممکن است ترانه‌سرایی، هم‌کار ِ صریح و علنی ِ نهادهای سانسورگر باشد، یعنی با یک دست ترانه‌ها را از ترانه‌سرایان بگیرد و پس از نظارت ادبی، با دست دیگر این ترانه‌ها را برای تفتیش سیاسی تحویل بالا یا هر نهاد سانسور‌گر دیگری دهد و در عین حال مدعی طغیان‌گری و ستم‌ستیزی و مبارزه‌گری با سانسور و حکومت‌های سانسورگر نیز باشد؟

**********************

(1): با فرض ِ توافق بر سر معنای رایج اصطلاح هنر و زیرشاخه‌هایش.
(2): متن کامل یادداشت سیمین بهبهانی را در لینک زیر بخوانید:
http://www.sharghnewspaper.com/850411/html/radio.htm#s434904
(3): ماجرای سانسور ِ فروباریده بر ترانه‌ی روستایی، از بخشی از مصاحبه‌ی نیمه‌تمام بنده با ایرج جنتی‌عطایی، وام گرفته شده است. این مصاحبه به سبب گرفتاری‌ و بیماری ِ مختصر ایشان هنوز به پایان نرسیده است.
اصل ترانه‌ی ارسالی به شورا، که تذکر مورد اشاره و امضای اعضای شورا را بر خود دارد، نزد ایرج جنتی‌عطایی موجود است.
(4): این بخش از سخنان سیمین بهبهانی مؤید این مطلب است که بدون اِعمال تغییرات مد نظر شورا، کسب مجوز امکان‌پذیر نبود:

"اما در بیرون از اتاق شورا غالباً اتفاق می‌افتاد که ترانه‌ی رد شده‌ای را از دست ترانه‌ساز جوان و تازه‌کاری بگیرم و با تغییر چند کلمه به دستش بدهم و بگویم: حالا بیار توی شورا."

این مقاله همزمان در وبلاگ ها و وب سایت های:

نیز منتشر شده است .

19/10/1385

wanted — Mon, 08 Jan 2007 22:59:18 GMT

تولدت مبارك

با توجه به اينكه اعضاي خانه ترانه اكثرا عوض شده بودند و امسال شاهد چهره هاي جديدي در جلسات بوديم ، بر آن شديم تا تولد "ايرج جنتي عطايي" را دقيقا شبيه سال پيش جشن بگيريم . شايد اين تنها كاري ست كه براي اين روز عزيز از دستمان بر مي آيد .

///////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

شريف :

***********************************

روز تولد تو از آسمان باران مي باريد ،

اما آسمان ابري نبود...

اين اشك فرشتگانِ آسمان بود

كه به زمين مي چكيد

چون

فرشته اي شاعر از جمع فرشتگان به زمين آمده بود .

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

طبيبي :

***********************************

آفرينش در اوج

و دستان معجزه گري كه

زيبا ترين شاهكار را خلق مي كند ، هميشه

طلوع پر شكوهت در فصل يخبندان مبارك

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

احمد عزيزالهي :

***********************************

تولدت مبارك

زرين قلم ترانه ي معاصر ايران ، زمزمه ي شبانه ي تو چند ساله شد ؟

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

محمد رضا بابايي فر :

***********************************

بهترين سلام و بالاترين تبريك ها را نثار تو مي كنم.

نثار تويي كه ترانه را با تو شناختم .

با پرنده ي مهاجرت پر گرفتم و روي درخت تن سياه پرغرورت نشستم .

زير سقف مقوايي تو به ترانه هايت دل باختم و ...

هم چون پدر دوستت دارم و به تو افتخار مي كنم .

با بهترين آرزوها

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

سمیه مرادی :

***********************************

مشرقی مرد پاسدار شرق / معنی جاودانه ی اعجاز / خاک اگر خنده کرد و گندم داد / از تو بود ای بزرگ باران ساز

ترانه ی ما به نسل شما و شخص شما خیلی مدیونه، آقای جنتی عطایی! میلادتون مبارک سایه تون مستدام.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

آناهيتا مستاجران :

***********************************

يادمه عزيز هم بغض ، كه تو بغضتو سوزوندي

ياد من دادي و ديدم كه تو سايه ها نموندي

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

بهاره و بنفشه رادهوش :

***********************************

با سلام آقاي جنتي عطايي ، اول از همه تولدتون رو تبريك مي گم .

دوم از ترانه هاي زيباتون تشكر مي كنم .

سوم ترانه هاي "صدام كردي" و "ما رو دست كم نگير" را جداي از ترانه هاي زيباي ديگرتون دوست دارم .

اميدوارم هميشه سبز و شاد باشيد .

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

پريا تفنگساز :

***********************************

از خاموشي اين شمع ها به روشني سالي كه هرگز با يك فوت شب نمي شود...

شصتمين سالروز تولدتان را جشن مي گيريم .

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

علي سجودي :

***********************************

يك ميلاد ديگر ، با بهترين آرزوها

صميمانه ترين تبريكات اين فرزند كوچك را بپذيريد . باشد كه ماندگارترين ترانه هايتان را مثل هميشه بشنويم .

هر سال سربلند تر باشيد و پويا تر .

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

محمد نویری :

***********************************

نه اینکه بگم از اول عاشق بن بست بوده م و در و دیوار خونه مون زیر "سایه" تون بوده نه! اگه هم بگم دروغ گفته م، ولی از یه جایی به بعد این شما بودین که همیشه برام تازگی داشتین! و این ترانه ی شما بوده که منو صدا کرده! شاید برای اولین باری که اجرای کامل دریایی رو شنیدم(پاییز1381) بود که حس کردم که این طور ترانه نوشتن کار هر کسی نمی تونه باشه، بعد ها بود که تقریبا تمام ترانه های مورد علاقه م رو توی زمزمه ها پیدا کردم و هنوز که هنوزه اگه ترانه ای کیفورم کنه ترانه ی شماست که بر دوش خشته کشیدید ترانه هاتان را ....

سایه تون از سر ترانه کم نشه! مهرتون پایدار.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

روزبه آزادي :

***********************************

نمي شد در و ديوار اين وبلاگ را كاغذ رنگي و بادكنك بست وقتي كمي پايين تر پرپر شدنِ رازقي‌ات را به عزا نشسته بوديم . جداً كه چه سالي بود . سالِ ...

بي خيال ، باز هم بي خيال،

ستاره باران امشب را عشق است و صندوقي كه امشب رخت عزايت را توي!!! آن مي گذاري .

تولدت مبارك ، امسال فقط همين

19 دي سال بعد اما همينجا...

من يكي كه چشمم يكريز دارد آب مي خورد.

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

محسن آزادي :

***********************************

شصتمين شمع را فوت مي كني با چشم هايي نگران در زمستاني كه برف هايش مي نشيند بر موهايت ، آرام آرام .

و تو با هر ترانه زاده مي شوي و من در آغوشت مي كشم تا كودكي شوم ، تا گريه كنم .

تولدتان مبارك ، دوستتان دارم .

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

مهدي ايوبي :

***********************************

بر دوش خسته كشيدي ترانه هايت را

و عاشقانه گذر كردي

تا با دهان كوچك او بخواني

آواز سرزمين صبورت را

در جشن زادروز كودك آينده

پدرم ، تولدت مبارك

////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////